THUỐC DỊ ỨNG AN TOÀN CHO TRẺ EM GỒM NHỮNG LOẠI NÀO VÀ DÙNG SAO CHO ĐÚNG?

THUỐC DỊ ỨNG AN TOÀN CHO TRẺ EM GỒM NHỮNG LOẠI NÀO VÀ DÙNG SAO CHO ĐÚNG?

Thuốc dị ứng an toàn cho trẻ em cần được chọn theo tuổi, cân nặng, triệu chứng và chỉ định y tế. Cha mẹ không nên tự dùng thuốc gây buồn ngủ, tự tăng liều hoặc bôi kem mạnh vì có thể khiến trẻ lừ đừ, tổn thương da và bỏ sót dấu hiệu dị ứng nặng.

VÌ SAO TRẺ BỊ DỊ ỨNG CẦN DÙNG THUỐC THẬN TRỌNG?

Khi trẻ nổi mề đay, ngứa nhiều, sổ mũi kéo dài hoặc chàm sữa bùng phát, cha mẹ thường rất sốt ruột. Con gãi liên tục, ngủ không yên, quấy khóc, da đỏ lên từng mảng khiến gia đình chỉ muốn có một loại thuốc giúp con đỡ ngay.

Tuy nhiên, thuốc dị ứng cho trẻ em không nên dùng theo kinh nghiệm truyền miệng. Trẻ nhỏ có cân nặng thấp, chuyển hóa thuốc khác người lớn và nhạy cảm hơn với tác dụng phụ. Một số thuốc có thể làm trẻ buồn ngủ, lừ đừ; một số kem bôi có thể làm da mỏng, kích ứng hoặc che lấp dấu hiệu nhiễm trùng nếu dùng sai.

Vì vậy, nguyên tắc quan trọng là: đúng triệu chứng, đúng nhóm thuốc, đúng tuổi, đúng cân nặng và đúng thời gian dùng.

THUỐC KHÁNG HISTAMIN LÀ GÌ?

Khi cơ thể gặp dị nguyên, histamin có thể được giải phóng và gây ngứa, mề đay, đỏ da, hắt hơi, sổ mũi hoặc chảy nước mắt. Thuốc kháng histamin giúp làm giảm tác động của histamin, từ đó giảm triệu chứng dị ứng.

NHS cho biết thuốc kháng histamin thường được dùng để giảm triệu chứng dị ứng như viêm mũi dị ứng, mề đay, viêm kết mạc dị ứng và phản ứng với côn trùng đốt; một số loại có thể gây buồn ngủ hơn loại khác.

KHÁNG HISTAMIN THẾ HỆ 1 VÀ THẾ HỆ 2 KHÁC NHAU THẾ NÀO?

Nhóm thế hệ cũ thường dễ gây buồn ngủ hơn vì có thể ảnh hưởng đến thần kinh trung ương. Một số phụ huynh lợi dụng tác dụng này để trẻ ngủ khi ngứa, nhưng đây không phải mục tiêu điều trị an toàn.

Nhóm thế hệ mới thường ít gây buồn ngủ hơn và được ưu tiên hơn trong nhiều tình huống dị ứng thông thường. Tuy nhiên, “ít buồn ngủ hơn” không có nghĩa là tự dùng tùy ý. Trẻ vẫn cần liều phù hợp theo tuổi, cân nặng và loại thuốc.

KHI NÀO TRẺ CÓ THỂ CẦN THUỐC UỐNG DỊ ỨNG?

Thuốc uống dị ứng có thể được bác sĩ cân nhắc khi trẻ có:

• Mề đay
• Ngứa nhiều
• Viêm mũi dị ứng
• Hắt hơi, sổ mũi trong
• Ngứa mắt, chảy nước mắt do dị ứng
• Một số phản ứng dị ứng nhẹ đã được đánh giá

Cha mẹ không nên tự dùng thuốc nếu trẻ dưới 2 tuổi, có bệnh nền, đang dùng nhiều thuốc khác, từng phản ứng nặng hoặc có triệu chứng bất thường như khó thở, sưng môi/lưỡi.

CÓ NÊN DÙNG THUỐC GÂY BUỒN NGỦ ĐỂ TRẺ NGỦ ĐỠ GÃI KHÔNG?

Không nên.

Nếu trẻ mất ngủ vì ngứa, cần tìm nguyên nhân: mề đay, chàm, da khô, dị nguyên môi trường, nhiễm trùng da hoặc bệnh lý khác. Dùng thuốc gây buồn ngủ để trẻ ngủ có thể khiến cha mẹ khó nhận biết trẻ đang đỡ thật hay chỉ lừ đừ.

Thay vì dùng thuốc như “thuốc ngủ”, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu ngứa kéo dài, mề đay tái phát, da trầy nhiều hoặc trẻ mất ngủ nhiều đêm.

LIỀU DÙNG THUỐC DỊ ỨNG TRẺ EM CÓ THỂ TỰ TRA VÀ DÙNG KHÔNG?

Không nên tự dùng chỉ dựa trên thông tin trên mạng.

Liều thuốc dị ứng cho trẻ phụ thuộc vào:

• Tuổi
• Cân nặng
• Dạng thuốc
• Hoạt chất
• Triệu chứng cần điều trị
• Bệnh nền
• Thuốc đang dùng kèm
• Tiền sử dị ứng thuốc

Cha mẹ không nên tự chia viên người lớn, không dùng đơn cũ của trẻ khác, không tự tăng liều khi chưa đỡ và không phối hợp nhiều thuốc dị ứng cùng lúc nếu chưa có hướng dẫn.

THUỐC BÔI VIÊM DA CƠ ĐỊA CÓ VAI TRÒ GÌ?

Với viêm da cơ địa hoặc chàm sữa, da trẻ bị suy yếu hàng rào bảo vệ, dễ mất nước, khô, ngứa và viêm. Vì vậy, điều trị không chỉ là uống thuốc chống ngứa.

Dưỡng ẩm là nền tảng. Royal Children’s Hospital khuyến nghị bôi dưỡng ẩm từ đầu đến chân ít nhất hai lần mỗi ngày, bôi lên da ẩm sau tắm và bôi lại khi da khô.

Thuốc bôi chống viêm có thể cần trong đợt bùng phát, nhưng cần dùng đúng loại, đúng vùng, đúng thời gian. AAP lưu ý sau khi triệu chứng cải thiện, thuốc bôi chống viêm được rút và dưỡng ẩm vẫn tiếp tục duy trì; nhóm rất mạnh không nên dùng kéo dài.

VÌ SAO KHÔNG NÊN TỰ BÔI KEM MẠNH HOẶC KEM TRỘN CHO TRẺ?

Da trẻ mỏng, đặc biệt ở mặt, mí mắt, cổ, nếp gấp và vùng tã. Một số kem bôi không rõ thành phần hoặc phối hợp nhiều hoạt chất có thể làm da giảm đỏ nhanh nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu dùng sai.

Các nguy cơ gồm:

• Mỏng da
• Giãn mao mạch
• Rối loạn sắc tố
• Kích ứng da
• Nhiễm trùng da nặng hơn
• Che lấp triệu chứng thật
• Phụ thuộc vào kem bôi

Vì vậy, không nên dùng kem “truyền miệng”, kem không rõ thành phần hoặc kem mạnh cho trẻ khi chưa có bác sĩ hướng dẫn.

DƯỠNG ẨM CHO TRẺ DỊ ỨNG NÊN LÀM SAO?

Dưỡng ẩm giúp phục hồi hàng rào da, giảm khô, giảm ngứa và hạn chế cào gãi. Đây là bước cần làm đều, không chỉ khi da đang đỏ.

Cha mẹ nên:

• Bôi dưỡng ẩm sau tắm khi da còn hơi ẩm
• Bôi lại khi da khô
• Chọn sản phẩm dịu nhẹ, ít hương liệu
• Không đổi nhiều sản phẩm cùng lúc
• Không bôi lên vùng đang chảy mủ hoặc nhiễm trùng nếu chưa được khám
• Kết hợp tắm nhanh, nước ấm vừa, không chà xát

NHỮNG SAI LẦM NGUY HIỂM KHI DÙNG THUỐC DỊ ỨNG CHO TRẺ

• Dùng thuốc gây buồn ngủ để ép trẻ ngủ
• Tự tăng liều vì thấy chưa đỡ
• Dùng thuốc người lớn cho trẻ
• Dùng đơn cũ của anh chị em
• Pha thuốc vào sữa khi chưa được hướng dẫn
• Dùng nhiều thuốc dị ứng cùng lúc
• Bôi kem mạnh lên mặt hoặc vùng tã
• Dùng kem không rõ thành phần vì thấy “hết nhanh”
• Ngưng dưỡng ẩm khi da vừa đỡ
• Không đi khám dù trẻ mề đay tái phát nhiều lần

KHI NÀO CÓ THỂ THEO DÕI TẠI NHÀ?

Cha mẹ có thể theo dõi tại nhà nếu trẻ chỉ ngứa nhẹ, mề đay ít, không sưng môi/lưỡi, không khó thở, không nôn nhiều, vẫn tỉnh táo, ăn bú được và triệu chứng giảm dần.

Trong thời gian theo dõi, không tự thử thêm thuốc mới. Hãy ghi lại thời điểm xuất hiện triệu chứng, thực phẩm/thuốc/sản phẩm nghi ngờ, hình ảnh ban da và diễn tiến của trẻ.

KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI KHÁM NGAY?

Cần đưa trẻ đi khám hoặc cấp cứu nếu có:

• Khó thở
• Thở rít, khò khè
• Sưng môi, lưỡi, họng
• Tím tái
• Lừ đừ, khó đánh thức
• Nôn nhiều
• Mề đay lan nhanh toàn thân
• Da lạnh, tái
• Chàm rỉ dịch vàng, đóng vảy vàng
• Ngứa làm trẻ mất ngủ nhiều đêm
• Phải dùng thuốc thường xuyên mới kiểm soát được triệu chứng

NHS liệt kê sưng họng/lưỡi, khó thở, thở nhanh, khó nuốt, khò khè, mệt lả, da lạnh hoặc đổi màu là dấu hiệu phản vệ cần xử trí khẩn cấp.

KẾT LUẬN

Thuốc dị ứng an toàn cho trẻ em không phải là thuốc làm trẻ ngủ nhanh hoặc kem bôi làm da lặn đỏ tức thì. An toàn nghĩa là chọn đúng nhóm thuốc, đúng triệu chứng, đúng tuổi, đúng cân nặng và đúng thời gian.

Với mề đay, viêm mũi dị ứng hoặc ngứa nhiều, trẻ có thể cần thuốc uống phù hợp. Với chàm, dưỡng ẩm và chăm sóc hàng rào da là nền tảng. Với phản ứng nặng, thuốc uống tại nhà không thay thế cấp cứu. Khi không chắc, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự kê toa.

Xem bài viết đầy đủ tại: https://kinderhealth.vn/thuoc-di-ung-an-toan-cho-tre-em/